De hieronder genoemde mogelijkheden beperken zich tot oplossingen voor mensen die niet zelfstandig kunnen fietsen. Mogelijk zal in de toekomst informatie worden toegevoegd ten behoeve van personen die daartoe (eventueel met een hulpmiddel) wél in staat zijn.

• Achterop de fiets.
• Tandem.
• Aanhang-tandem.
• Rolstoelfiets.
• Rolstoelbakfiets.
• Handbike-unit.
• Aanhangwagen.
• Rolstoel aanhangsystemen.
• Electrische hulpmotor.
• Fietservaringen.

Fietsroutes
Voor het maken van mooie fietstochten verwijs ik graag naar een andere webstek die ik bijhoud. Hier vindt u (skate)tochten met routebeschrijving en -kaartjes, welke ook zeer geschikt zijn om te fietsen.

Aangepast zitje achterop.

Kleine kinderen kunnen in een zitje achterop mee. Standaardzitjes bieden niet altijd voldoende steun. De "Römer Jockey", destijds via de ANWB verkrijgbaar, heeft een vrij grote kuip, die niet te grote kinderen voldoende bescherming en steun biedt.
Firma's zoals Huka maken aangepaste zitkuipen voor grotere kinderen. Nadeel is het extra gewicht achterop een fiets, wat de stabiliteit niet ten goede komt. Daarom moet het frame soms aangepast (verlengd) worden. Een dure oplossing, maar wel een bruikbare fiets, waarmee ook zonder passagier goed te fietsen is.

Aangepaste tandem.

Een kind dat voldoende zitbalans heeft, kan vóór- of achterop een al dan niet aangepaste tandem zitten. Voorop is voor een kind vaak het prettigst ivm. uitzicht ed. De Vereniging Spierziekten Nederland (VSN) heeft voor leden aangepaste tandems beschikbaar om te oefenen. Een tandem is echter duur en groot, en voor gebruik door één enkele persoon minder geschikt.

Aanhang-tandem.

Een kind dat voldoende zitbalans heeft, kan ook gebruik maken van een aanhang-tandem. Dat is een "halve" fiets, dwz. het gedeelte zonder voorwiel, dat achter aan een fiets gehaakt kan worden. De balans van het geheel wordt dan verzorgd door de fietser; de passagier levert een deel van de energie door mee te trappen. Er bestaan zowel enkel- als dubbelwieluitvoeringen. De hier afgebeelde Tony Cross van Meyra is niet leverbaar in nederland, wel in Duitsland. De firma Van Rossum levert een vergelijkbaar vervoermiddel, dat zonodig ook door volwassenen gebruikt kan worden.

Rolstoelfiets.

Er bestaan "riksja-achtige" fietsen waaraan, meestal voorop, een rolstoel is gemonteerd. De zit daarvan bestaat uit een plastic, weerbestendige kuip. Dat geeft enige ondersteuning bij een slechte zitbalans. Deze fiets kan zelfs door volwassenen met een handicap gebruikt worden. Soms is er een apart rolstoel- en fietsdeel, zodat je de rolstoel ook los kunt gebruiken. Bijvoorbeeld als je onderweg even een winkel in wilt of een terrasje bezoekt. Het fietsdeel mist een wiel, zodat dit niet afzonderlijk bruikbaar is. Er moet dus een extra fiets aanwezig zijn, voor andere ritjes. Het rolstoeldeel biedt voor langdurig gebruik te weinig comfort, zodat ook een gewone rolstoel nodig blijft. Verder is het een nogal dure voorziening die erg veel plaatsruimte in de schuur vergt. (bijv. de "O-Pair" van Van Raam in Aalten).

Bakfiets met rolstoelplateau.

Dit lijkt op een rolstoelfiets. In plaats van een rolstoel is echter een plateau aan de fiets bevestigd. Daarop kan een normale rolstoel gereden worden. De voor- en nadelen zijn ongeveer gelijk als bij het voorgaande type. Wel is de fiets ook voor het vervoer van andere zaken als een rolstoel te gebruiken. Dat kan handig zijn als er grote of zware dingen meegenomen moeten worden. De passagier blijft bovendien in zijn/haar eigen rolstoel zitten, wat meer comfort geeft maar ook zwaarder trapt.

Handbike-unit.

Een handbike-unit is een voorwiel, met stuur en ketting. Er zijn "trappers" die met de handen bediend worden. Het geheel is snel aan de voorzijde van een rolstoel te bevestigen en weer te verwijderen. Hoewel dit hulpmiddel strikt genomen geen fiets is, kan iemand met een goede armfunctie zo in een behoorlijk tempo (mee)fietsen in zijn/haar rolstoel. Zie voor info bij bv. de firma Roam (www.roam.nl).

Aanhangwagentje.

Er bestaan aanhangwagentjes voor achter de fiets, waarop een rolstoel gereden kan worden. Door een hoog zwaartepunt is deze oplossing minder stabiel, en bovendien zwaar. Ook zijn er wagentjes, al dan niet met huif tegen slecht weer, waar een vaste zitkuip op bevestigd kan worden. (bijv. de "Burley", leverancier onbekend). Tenslotte is het mogelijk, om een aangepaste grotere "baby-buggy" (met 3 grote wielen) via een aanhangstang te bevestigen.(bijv. de "Special Needs", van Baby Jogger Benelux te Dordrecht).

Rolstoel aanhangsystemen.

Het mooist is het, als een gewone fiets en rolstoel in originele staat te gebruiken zijn. De normaal gebruikte rolstoel moet dan worden omgevormd tot een fietsaanhangwagen. Er hoeven dan geen extra (dure) voorzieningen te komen, die voor dood gewicht zorgen, en buiten gebruik in de weg staan. Omdat zowel fiets als rolstoel op de gebruiker zijn aangepast, is er weinig gewenning nodig. Als onderweg gestopt wordt of een stukje gewandeld, kan de rolstoel worden ontkoppeld om apart te gebruiken. Verder behoeven er met vakanties, buiten een klein koppelstuk, geen extra spullen mee te worden genomen.

In de handel bestaan setjes, welke speciaal gemaakt zijn voor dit doel. Wie niet zo handig is om zelf iets te fabriceren, kan op deze manier voor betrekkelijk lage kosten toch iemand met de fiets meenemen.
Zo levert Hunerbein Rudi in Meeuwen (België) het zg. "Huri-trekdeel". De Nederlandse agent is de firma Nenko in Kerkdriel. Bij dit systeem vormen de grote rolstoelwielen en een derde neuswieltje een aanhangertje. Dit is scharnierend via de as van het achterwiel met de fiets verbonden. Het gewicht van de passagier rust in zijn geheel op het karretje en niet op de fiets. Nadeel is, dat het tussenwieltje bij achteroverhangende spastische kinderen, soms te weinig belast wordt en dwars kan gaan staan tijdens het rijden.

Zelf heb ik een nog simpeler systeem bedacht, waarbij wel een (klein) deel van het passagiergewicht op de fiets wordt overgebracht. Aan de rolstoel zit een starre trekstang, welke de voorwielen optilt van de grond en alleen bij het fietszadel scharniert.
Met een paar eenvoudige hulpmiddelen is dit te realiseren. Zie voor een bouwbeschrijving het kader hiernaast links.

Er moet goed worden gelet op de spoorbreedte en het zwaartepunt van de rolstoel (inclusief passagier). Ook vraagt fietsen met een aanhanger een aangepaste rijtechniek. Bochten moeten ruim worden genomen en extra aandacht is vereist op slechte en ongelijke paden. Onze zoon heeft een hoge smalle rolstoel,wat ongunstig is; hij is in een bocht wel eens omgeslagen. Omdat hij inmiddels uit twee rolstoelen gegroeid is, hebben we zijn derde alweer van deze aanpassingen voorzien.

Voor gebruikers van een "Kiddo" rolstoel heeft de fabrikant, de firma Veldink in Nieuw-Buinen (Dr), een op mijn systeem gelijkende trekstang op de markt gebracht. Deze is zwaarder en duurder dan de hierboven omschreven oplossing, maar er hoeft niet voor geklust te worden...
Fa. Veldink kwam later met een beter en stabieler systeem, dat uitgaat van een bevestigingspunt bij de achteras van de fiets ipv. bij het zadel.

Ook de firma Roam (www.roam.nl), maker van speciale fietsen, brengt een dergelijk verbindingsstuk op de markt. Het wordt verkocht als accessoire bij hun handbike systeem.

Een variant op de eerder genoemde aanhang-tandem is de aanhangrolstoel. Net als in bovengenoemde aanhangsystemen koppel je hiermee een standaard rolstoel aan een fiets. De bevestiging vindt plaats dmv. een verticaal starre koppeling direct aan een verlengde zadelpen. Hoewel dit Duitse systeem hierdoor waarschijnlijk alleen op speciale fietsen past en hier nauwelijks bekend is, levert het een zeer stabiele combinatie op. Zie voor info de Speedy-site op www.speedy-reha-technik.de.

Electrische hulpmotor.

Fietsen met aanhanger gaat zwaar. Zeker bij hogere passagiersgewichten. Je kunt dan gaan denken aan een (dure) "fiets-met-iets"-Spartamet. Of een ander merk fiets met hulpmotor.
Er bestaan ook setjes met een electromotor met accu, die op een normale fiets gemonteerd kunnen worden. Het frame moet daar wel stevig genoeg voor zijn, informeer bij de fietsenwinkel. Bedenk dat zo'n motor uitsluitend dient om het trappen te verlichten. Dat is anders dan bij een brom- of snorfiets, waar de motor het trappen vervangt!
Zie voor info over deze "Freebike Kit" de site www.bikelover.nl.

Lees over de fietservaringen die Eppe Rust en Maddi de Munnik met de verschillende mogelijkheden voor hun zoon Mathijs hebben opgedaan.